Czy wiedzieliście, że będąc w związku małżeńskim można dokonać darowizny:

Notariusz w Warszawie podpowiada w kwestiach darowizny w małżeństwie

Czy wiedzieliście, że będąc w związku małżeńskim można dokonać darowizny:

  • z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny małżonków, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej,

lub

  • z majątku wspólnego w którym obowiązuje ustrój wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej na majątek osobisty jednego z nich 
❓

Poniżej przedstawione są dwie krótkie historyjki, będące przykładami sytuacji 1) i 2). 

Sytuacja numer 1

❓

Czy możliwa jest darowizna z majątku jednego małżonka na majątek wspólny małżonków?

Kasia przez cały okres studiów, w przerwach wakacyjnych, wyjeżdżała do pracy na Wyspy. Zarobiła kilkadziesiąt złotych i całą kwotę przeznaczyła na zakup małej działki pod stolicą. Umowę sporządziła u notariusza w Warszawie. Rok później poznała Tomka i zakochała się w nim po uszy, w dodatku z wzajemnością. 

Kasia i Tomek postanowili być ze sobą przez całe życie, jak w dawnych bajkach Walta Disney’a. Powiedzieli sobie sakramentalne tak

Od dnia ślubu wszystko co zdobędą będzie wspólne (za paroma wyjątkami, ale o tym innym razem) i jest to tzw. wspólność majątkowa małżeńska. Jedynie działka nabyta przez Kasię przed ślubem należała tylko do niej. Niedługo po ślubie okazało się, że w kopertach weselnych było tak dużo prezentów, że starczyło im na rozpoczęcie budowy domu na zakupionej i będącej własnością Kasi działce. Po pewnym czasie Tomek dostaje propozycję pracy jako prezes spółki, produkującej żele antybakteryjne. Szybko się wzbogacił i zarobił tyle, że mógł z Kasią pozwolić sobie na wykończenie domu, wyposażenie go w niezbędne sprzęty z Ikea i Castoramy. Kolejnej wiosny zamieszkali w nowy ładnym domu i żyli w nim tak szczęśliwie jak w reklamie Coca-Coli.

Po kilku miesiącach Tomek przypomina sobie, że mimo wspólnej budowy tego domu, pieniądze na jego budowę zasilane były głównie z jego pensji, a właścicielką działki i domu jest nadal Kasia!

Miłość między nimi kwitła nieprzerwanie więc Kasia zaproponowała wizytę u tego samego notariusza w Warszawie, aby podpisać umowę darowizny w której ona podaruje ze swojego majątku osobistego działkę zabudowaną domem do majątku wspólnego jej i Tomka. Od tej pory byli właścicielami oboje na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. 

Podatku od darowizny od tej umowy nie było, bo to czynność pomiędzy najbliższymi.

Tomek stał się w ten sposób równoprawnym z Kasią właścicielem działki z domem. Był tym zachwycony a jego uczucie do Kasi stało się jeszcze silniejsze.

Sytuacja numer 2

❓

Czy możliwa jest darowizna z majątku wspólnego małżonków do majątku osobistego jednego z nich?

W poprzednim odcinku …

🔸jak pamiętacie Kasia i Tomek to szczęśliwe małżeństwo rodem z najgorętszych harlekinów,

🔸Kasia kupiła przed ślubem działkę pod Warszawą,

🔸po ślubie oboje za wspólną kasę wybudowali na niej gniazdko, którego nie powstydziliby się Lubiczowie z Klanu,

🔸Kasia, będąca super kobietką, przepisała u notariusza w Warszawie tę działkę, na której wspólnie wybudowali dom, do majątku wspólnego swojego i Tomka.

Poniżej dalsze losy poznanych przez was wcześniej: Kasi i Tomka

Minęły trzy lata, minęły jak jeden dzień. Ich życie w dalszym ciągu układało się znakomicie. Nawet lepiej! Kasia została mamą dwójki dzieci: Bolka i Lolka. Tomek natomiast wspinał się po kolejnych szczeblach kariery, jak kominiarz szukający komina na czubku PKiN. 

Jego biznes zaowocował lepiej niż ten w uprawę awokado. Stać ich było na zakup dwóch lokali: w Sopocie i w Zakopanem. Mieli wspólność więc trzeba pamiętać, że oba mieszkania kupili na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej (pensja Tomka jak wiadomo jest pensją wspólną mimo, że Kaśka chwilowo nie zarabia. Nie zarabiała, bo miała przy boku małego Bolka i jeszcze mniejszego Lolka).

Pewnego dnia postanowili wspólnie, że aby dać Kaśce większe poczucie bezpieczeństwa, z powrotem przepiszą działkę (którą wcześniej Kasia kupiła za swoje oszczędności) z ich majątku wspólnego do majątku osobistego Kasi. 

Umówili się po pewnym czasie u warszawskiego notariusza  i sporządzili umowę darowizny, w której darowali ze swojego majątku wspólnego do majątku osobistego Kasi działkę z domem pod stolicą. 

Kasia była przeszczęśliwa i wzruszona, że jej Tomasz zapewnia jej taką stabilizację finansową. Tym razem również podatek od darowizny nie wystąpił. Czynność polegająca na darowaniu z majątku wspólnego do majątku osobistego jest możliwa, można darować więcej niż jeden składnik majątkowy. Można na przykład – bazując na powyższej sytuacji, zrobić darowiznę jednego z mieszkań i zrobić ją zarówno do majątku osobistego Tomka jak i do majątku osobistego Kasi ale to już pozostawmy im.

Poniżej dla wytrwałych wskazane są prawne zagadnienia umowy darowizny nieruchomości pod Warszawą oraz to jakich dokumentów notariusz w Warszawie może od was wymagać, przy dokonywaniu takich czynności. 

Darowizna między małżonkami (umowa darowizny)

Wspólność majątkowa małżeńska, to stan, który powstaje między małżonkami od dnia zawarcia małżeństwa. Powstaje niezależnie od nas, z mocy ustawy. Od zasady, że wszystko wchodzi do majątku wspólnego jest kilka wyjątków, o których mówi Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Gdy mamy wspólność majątkową małżeńską nie możemy bez zgody i uczestnictwa małżonka kupować mieszkań, nawet gdy mówimy notariuszowi, że to za naszą pensję. Nasza pensja jest od momentu zawarcia małżeństwa wspólna z drugim małżonkiem.

Wciśnięcie złotego krążka na palec nie oznacza jeszcze, że od tego momentu nie wolno nam swobodnie zawierać umów. Możemy dysponować majątkiem nabytym przed zawarciem małżeństwa, który stanowi nasz majątek osobisty.

I tu pojawiają się dwa pytania…

Co powinniśmy zrobić w przypadku, kiedy zdecydujemy się na darowiznę mieszkania kupionego po zawarcia małżeństwa do majątku osobistego jednego z małżonków?

Co powinniśmy zrobić w przypadku, kiedy zdecydujemy się na darowiznę mieszkania kupionego przez nas, gdy jeszcze byliśmy stanu wolnego do majątku wspólnego? 

Jako właściciele możemy naszymi nieruchomościami dysponować jak chcemy, oczywiście w granicach prawa. Oznacza to możliwość przesunięcia składnika majątkowego (np. mieszkania) z majątku osobistego (np. nabytego przed ślubem lub nabytego w czasie trwania małżeństwa w drodze spadku lub darowizny od rodziny) do majątku wspólnego, a także na odwrót.

Najczęściej dokonuje się tego w drodze umowy darowizny. 

Umowa darowizny może przykładowo dotyczyć nieruchomości (lokalu, działki pod Warszawą), ruchomości, jak i pieniędzy. 

Skupmy się jednak na działkach, lokalach oraz spółdzielczych własnościowych prawach do lokali.

Darowizna z majątku osobistego do majątku wspólnego małżonków

Czasami zdarza się, że przed zawarciem związku małżeńskiego, mamy już zgromadzony spory majątek. Małżeństwo nie powoduje jednak, że to co nabyte przed ślubem wchodzi do majątku wspólnego. Nadal należą one tylko do nas. 

Jeżeli chcemy, aby któryś ze składników należących do naszego majątku osobistego, został objęty wspólnością ustawową majątkową małżeńską dokonujemy darowizny.

Co będzie nam do tego potrzebne?

Niezbędne będzie udanie się w tym celu do notariusza. Przy umowie darowizny nie jest wymagane przedstawienie tylu dokumentów, ile przy umowie sprzedaży, gdyż czynność dokonywana jest między bliskimi osobami.

Dobry notariusz poprosi o okazanie w oryginale podstawy nabycia (akt notarialny, prawomocne postanowienie sądu, zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu może to być przydział lokalu).

Dodatkowo, jeżeli nabycie nastąpiło w drodze umowy darowizny (przed 1 stycznia 2007 roku) lub w drodze spadkobrania, dobry notariusz poprosi o zaświadczenie z urzędu skarbowego dotyczące podatku od spadków i darowizn. Z zaświadczenia musi wynikać czy nabycie zostało zwolnienie z obowiązku podatkowego albo zobowiązanie wygasło albo podatek został zapłacony.

W przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, notariusz będzie wymagał też okazania aktualnego zaświadczenia ze spółdzielni mieszkaniowej.

W przypadku działki będzie potrzebny wypis z rejestru gruntów.

Jednak każda sytuacja jest trochę inna więc najlepiej jest zadzwonić albo napisać bezpośrednio do wybranego notariusza w celu uzyskania kompletu informacji w naszej sprawie.

Darowizna z majątku wspólnego do majątku osobistego jednego z małżonków

W tej materii wypowiedział się Sąd Najwyższy, zajmując stanowisko, że w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, dopuszczalne jest rozporządzenie przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego, na rzecz majątku osobistego drugiego małżonka. Możliwość zawierania takich umów wynika z tego, że małżonkowie mają prawo rozporządzać swoim majątkiem, a on ma służyć przede wszystkim im samym.

Jak wygląda taka Umowa darowizny?

Różnica polega na tym, że małżonkowie wspólnie składają oświadczenie o darowiźnie jednemu małżonkowi składnika objętego wspólnością.

Dokumenty wymagane przy takiej Umowie darowizny są analogiczne, jak przy darowiźnie z majątku osobistego do majątku wspólnego małżonków, opisanej powyżej.

Należy jednak pamiętać, że przy przenoszeniu praw i przedmiotów z majątku wspólnego do majątku osobistego istnieją pewne ograniczenia. Małżonkowie nie mogą przenieść wszystkich składników majątku wspólnego, przy czym chodzi tu przede wszystkim o nieruchomości. 

  1. Pan X i Pani Y posiadają dwa mieszkania, działkę nad jeziorem, trzy samochody oraz kombajn o znacznej wartości. Małżonkowie chcą przekazać Pani Y w drodze darowizny dwa lokale oraz działkę. Czy będzie to możliwe?

Tak, ponieważ w majątku wspólnym nadal pozostają składniki majątkowe o znacznej wartości, zatem dokonanie takich darowizn nie wyczerpie majątku wspólnego małżonków.

  • Co jednak w przypadku, kiedy małżonkowie nie mają żadnych ruchomości? 

Dokonanie darowizny przy takim stanie faktycznym, nie będzie możliwe. Istnieje pewne rozwiązanie, które pozwoli na przeniesienie własności nieruchomości na jednego z małżonków. Należy sporządzić przed notariuszem umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność. W tym momencie przestaje obowiązywać powyższe ograniczenie. 

  • Jak wówczas będzie wyglądała taka Umowa? 

Pan X daruje swojej żonie Pani Y – połowę części w każdym z  dwóch mieszkań oraz działce.

W momencie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, udziały ich stają się równe. 

  • Ile kosztuje sporządzenie Umowy darowizny przez notariusza?

Koszt jest uzależniony od wartości nieruchomości. Notariusz pobierze również opłatę sądową od aktualizacji stanu księgi wieczystej. 

Zapraszamy do innych tekstów na stronie oraz kontaktów z nami.