Dotychczasowy stan prawny
Do momentu wejścia w życie nowych przepisów procedura wygląda następująco:
Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Akt zostaje zarejestrowany w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia.
Spadkobiercy, już we własnym zakresie:
sporządzają wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej,
uiszczają opłatę sądową,
składają wniosek do właściwego sądu wieczystoksięgowego.
Brak złożenia wniosku lub jego znaczne opóźnienie skutkowało tym, że w księdze wieczystej nadal figurował spadkodawca, co często blokowało możliwość sprzedaży nieruchomości, ustanowienia hipoteki lub dokonania darowizny.
Zakres nowej regulacji
Zgodnie z nowymi przepisami notariusz będzie uprawniony do złożenia wniosku o wpis prawa do księgi wieczystej bezpośrednio po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia.
Uprawnienie to obejmuje w szczególności:
prawo własności nieruchomości,
użytkowanie wieczyste,
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Wniosek będzie składany elektronicznie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego sądy wieczystoksięgowe.
Warunki złożenia wniosku przez notariusza
Warto podkreślić, że:
złożenie wniosku przez notariusza nie następuje automatycznie,
konieczne jest wyraźne żądanie spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego,
notariusz pobiera należną opłatę sądową i przekazuje ją do sądu wraz z wnioskiem.
Notariusz działa zatem w imieniu strony, zapewniając prawidłowość formalną wniosku oraz jego niezwłoczne przekazanie do sądu.
Korzyści dla spadkobierców
Nowe rozwiązanie przynosi szereg praktycznych korzyści:
Kompleksowość czynności – cała podstawowa procedura spadkowa może zostać przeprowadzona w jednym miejscu.
Oszczędność czasu – brak konieczności samodzielnego składania wniosku w sądzie.
Mniejsze ryzyko błędów formalnych – wniosek sporządzany jest przez notariusza.
Szybsze ujawnienie prawa w księdze wieczystej, co zwiększa bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami.
Data wejścia w życie przepisów
Nowe regulacje wchodzą w życie 17 marca 2026 r.
Od tego dnia notariusze będą mogli korzystać z nowego uprawnienia przy sporządzaniu aktów poświadczenia dziedziczenia.
Podsumowanie
Nowelizacja przepisów stanowi istotny krok w kierunku uproszczenia procedur spadkowych. Możliwość złożenia wniosku wieczystoksięgowego bezpośrednio przez notariusza sprawia, że poświadczenie dziedziczenia staje się jeszcze bardziej efektywną alternatywą dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku.
Dla spadkobierców oznacza to mniej formalności, większą pewność prawną i szybsze uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości.